Ελάτη Κοζάνης
Το 1907 είχε 127 οικογένειες και 780 κατοίκους. Γουναρόπουλου στο περιοδικό ΠΑΝΔΩΡΑ : «Τα ονόματα δε ταύτα βεβαίως κατέλιπον ενταύθα οι Βούλγαροι από τον 6ο αιώνος» (χωριό με το όνομα Λουζιανή υπάρχει τον 6ο αιώνα). Το χωριό είναι γέννημα δύο οικισμών, Στεφάνης και Παλιόχωρας, που βρισκόταν ανατολικά από τη σημερινή θέση.Αν όμως συναντιόταν πολεμούσαν μέχρι τελικής πτώσεως. Κάπως έτσι δικαιολογούν οι κάτοικοι την εξαφάνιση των δύο οικισμών και τη δημιουργία του νέου χωριού από όσους απέμειναν στην σημερινή θέση. Η θέση αυτή προτιμήθηκε σαν η πιο κατάλληλη γιατί δεσπόζει της γύρω περιοχής, διαθέτει πηγές με νερό και έχει γύρω αρκετές καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Στα 1872 στο χωριό κατοικούσαν 80 οικογένειες Ελλήνων χριστιανών. Σύμφωνα με την παράδοση οι κάτοικοι των δύο οικισμών αλληλοεξοντώθηκαν όταν κατά την τέλεση του εθίμου «Ρουγκατζιάρια» συναντήθηκαν στη θέση «Παλικαριά».
Δάσους ελάτης και δρυός. Το 1979 ιδρύθηκε στην Ελάτη αθλητικός μορφωτικός σύλλογος με την επωνυμία «ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ¨ΕΛΑΤΟΣ¨ ΕΛΑΤΗΣ» Κύριες δραστηριότητες του συλλόγου Κατά τη διάρκεια της χρονιάς διοργανώνονται συχνά συναυλίες-εκδρομές-θεατρικές παραστάσεις. Αγωνίζεται στο ερασιτεχνικό πρωτάθλημα(β’ κατηγορίας, Ε.Π.Σ. Το 1901 είχε 127 οικογένειες και το 1906, 751 κατοίκους.
Αναγράφονται 334 βαπτιστικά με την πρώτη γραφή και 293 με την δέυτερη. Λουζιανή είναι βουλγάρικη λέξη και σημαίνει «αμπελότοπος». Όταν ο Όσιος Νικάνορας το βοήθησε να γίνει καλά, ο Τούρκος είπε στον Όσιο Νικάνορα «Ζα Βαρδά», που σημαίνει παρ’ τα όλα. Ελάτη - Ιστορία και Λαογραφία - του Χρήστου Π.
Κοζάνης),όπως και στο κύπελλο. Εκδηλώσεις πολιτιστικές σε διάφορα μέρη, σε συνεργασία με χορευτικά άλλων περιοχών (εντός και εκτός Ελλάδος) Απέναντι από το χωριό και σε επιβλητική θέση πάνω από τον Αλιάκμονα βρίσκεται το μοναστήρι της Ζάβορδας. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Κ.
Θωμαϊδη και Ιωάννας Ν. Η μονή ιδρύθηκε από τον Όσιο Νικάνορα από τη Θεσσαλονίκη (1532 ή 1534) δίπλα σε Βυζαντινό ναϋδρίο του Αγίου Γεωργίου.
Το βουνό είναι δασωμένο και κυριαρχεί το έλατο που προφανώς έδωσε και το σημερινό όνομα στο χωριό. Με το νέο νόμο - Ι.
Διαμένουν στο χωριό 450 κάτοικοι, ενώ πολύ μετοίκησαν στα αστικά κέντρα. Διοικητικά και μέχρι της 31/12/1998 η Ελάτη αποτελούσε Κοινότητα. Το 1945 μεγάλη πυρκαγιά κατέστρεψε 1500 στρ.
Τζημπούκα . Σε ολόκληρο το βουνό υπάρχουν έλατα (υβριδογενή ελατά) πλατύφυλλος δρύς και στις περισσότερο δροσερές περιοχές συναντάμε τον Ανατολικό πλάτανο.
Βρίσκεται στο νοτιότερο άκρο του Νομού στα σύνορα με το Νομό Γρεβενών και Λάρισας. Ένα πανέμορφο χωριό χτισμένο στα ριζά του βουνού «Μπονάσια» Καμβούνια όρη. Η μονή ανήκει στην ιερά Μητρόπολη Γρεβενών.
Συντεταγμένες: 39°58′47″N 21°49′18″E / 39.97972, 21.82167 Η Ελάτη, που παλαιότερα ονομαζόταν Λουζιανή, είναι χωριό του Νομού Κοζάνης. Α.
Σύμφωνα με την παράδοση το όνομα Ζάβορδα οφείλεται στον Τούρκο πασά της περιοχής που είχε το παιδί του άρρωστο. Σύμφωνα με το έθιμο δεν έπρεπε να συναντηθούν.
Το καθολικό της Μονής διακοσμήθηκε με τοιχογραφίες που αποδίδονται στον Θηβαίο ζωγράφο Φράγκο Κατελάνο. Καποδίστριας - υπάγεται στο Δήμο Καμβουνίων μαζί με τα χωριά (δημοτικά διαμερίσματα πλέον) Τρανόβαλτο, που είναι και η έδρα του Δήμου, Μικρόβαλτο, Λαζαράδες και Φρούριο. Το χωριό συναντάται στον κώδικα της Ζάβορδας το 1532 με το όνομα Λουζιανή.
Το 1933 η Λουζιανή μετονομάστηκε σε Ελάτη προφανώς λόγω του δάσους των ελάτων που εκτίνεται πάνω από το χωριό, στο βουνό Μπουνάσια. Νότια του χωριού εκτείνεται επιβλητικό το δάσος της Ελάτης που ανήκει στην κοινότητα Ελάτης κατά πλήρη νομή και κυριότητα. Συνορεύει: Η συνολική του έκταση ανέρχεται σε 2159 εκτάρια.
